صد و سی و هشتمین نشست انجمن «عصر داستان»، در حالی برگزار شد که نقد و بررسی مجموعه داستان «عزاداران بَیَل» اثر غلامحسین ساعدی، محملی برای تلاقی دیدگاه‌های نسل جدید نویسندگان با نگاه پخته و حرفه‌ای، صادق کرمیار شد.

نگار تشکری، دبیر انجمن عصر داستان، در حاشیه این نشست در گفت‌وگو با خبرنگار ما با اشاره به پیشینه این تشکل ادبی اظهار کرد: این انجمن از آذرماه ۱۴۰۱ با حضور رضا امیرخانی افتتاح شد و از آن زمان تاکنون، جلسات به صورت هفتگی، چهارشنبه‌ها در مکتب هنر رضوان(مدرسه عالی هنر رضوی) برگزار می‌شود.

وی هدف اصلی این نشست‌ها را حضور اساتید برجسته کشوری در کنار نویسندگان استانی دانست و افزود: ما تلاش می‌کنیم ماهی یک یا دو بار از اساتید مطرح دعوت کنیم تا اعضای انجمن که تلفیقی از جوانان نوقلم و پیشکسوتان هستند، از دانش آن‌ها بهره‌مند شوند.

تشکری به خروجی‌های ملموس این جلسات اشاره کرد و گفت: مجموعه داستان «اینجا جای خوابیدن نیست» سال گذشته تحت ارزیابی و نظر آقای صادق کرمیار چاپ شد و خبر خوش اینکه مجموعه جدید انجمن نیز امسال با نظارت و ارزیابی ایشان روانه بازار نشر خواهد شد.

‌

تضارب آرا در نقد «عزاداران بَیَل»

بخش اصلی این نشست به نقد و بررسی اثر ماندگار غلامحسین ساعدی اختصاص داشت. اعضای انجمن با نگاهی جست‌وجوگر، ابعاد مختلف این اثر را به چالش کشیدند.

از محمودرضا میرزایی که با رویکردی ساختارگرایانه به واکاوی ویژگی‌های مدرنیسم و روایت‌های غیرخطی در داستان پرداخت، تا حامد ساعدی که موضوع فرایند کشف حقیقت و هجو باورهای خرافی را از منظر نویسنده نقد کرد. همچنین مریم غفارپور و پرنیان هاشمی بر تکنیک‌های دیالوگ‌نویسی و فضاسازی تدریجی در آثار ساعدی تأکید کردند.

وظیفه نویسنده تصویرگری جهان است؛ نه ارائه راهکار

در ادامه نشست، صادق کرمیار، نویسنده و منتقد برجسته، ضمن استقبال از نقدهای جسورانه اعضا، به تبیین جایگاه ساعدی در ادبیات معاصر پرداخت.

کرمیار با اشاره به تفاوت رئالیسم جادویی ساعدی و مارکز گفت: تفاوت این دو در زاویه دید است؛ ساعدی به دلیل تخصص روان‌پزشکی، تمایل داشت درون آدم‌ها و تلخی‌های ناشی از جهل و ترس جامعه را بکاود اما مارکز فراتر و جهانی‌تر نگاه می‌کرد.

وی با تأکید بر اینکه نویسنده نباید تئوری‌های علمی را مستقیم وارد داستان کند، افزود: ساعدی با کمترین جملات و بدون موضع‌گیری مستقیم، فضایی می‌سازد که حتی برای مخاطب غیرایرانی هم قابل درک است. او لایه‌های پنهان هستی را با واقعیت تلفیق می‌کند تا مخاطب آن را باور کند.

کرمیار هم‌چنین در پاسخ به نقدها درباره تقلید در هنر تصریح کرد: تقلید در مسیر یادگیری هنر عیب نیست؛ هنرمند با تقلید از الگوهای بزرگ شروع می‌کند تا به سبک شخصی برسد. نکته مهم این است که داستان را ابتدا برای لذت بردن بخوانیم و سپس در لایه‌های پنهان آن، مثل رمزگشایی از نماد زنگوله‌ها در این داستان به جست‌وجوی معنا بپردازیم.

گفتنی است، این نشست‌های ادبی، چهارشنبه هر هفته از ساعت ۱۶ تا ۱۸ در محل مدرسه عالی هنر رضوی، میزبان عموم علاقه‌مندان به دنیای داستان است.